Cas Oorthuys (1908-1975)

 

 

de fotograaf

Cas Oorthuys was een belangrijke vertegenwoordiger van de generatie fotografen die met ‘de Nieuwe Fotografie’ de ontwikkeling van de documentaire fotografie in Nederland beslissend heeft beïnvloed. Als geen andere fotograaf heeft hij in de periode van de naoorlogse wederopbouw uitdrukking gegeven aan het groeiende zelfbewustzijn van de Nederlanders. Zijn foto's tonen het hardwerkende Nederland op weg naar welvaart, het herstel van de industrie en toenemend toerisme.

 

Oorthuys begon zijn carrière in de jaren dertig als communistisch arbeidsfotograaf. In deze crisisjaren legde hij sociale onderwerpen vast, zoals het leven van werkelozen. Langzamerhand verlegde zijn interesse zich in de richting van de ‘Nieuwe Fotografie’. In deze stroming kwam de vormgeving van de foto meer in de belangstelling te staan. Niet alleen het onderwerp van de foto was belangrijk, maar ook de manier waarop dit in het beeld werd gebracht en hoe dit te beïnvloeden was om een esthetisch geheel op te leveren. De compositie van de foto, bijzondere standpunten –bijvoorbeeld vanuit kikvorsperspectief- en zware schaduwen waren instrumenten hiervoor.

 

Na de oorlog heeft Oorthuys zich los gemaakt van het communistisch gedachtegoed. Wat hij hieraan en aan zijn opvoeding in een domineesgezin wel overhield, is een oprechte belangstelling voor de ‘gewone mens’. Dit bleef tot aan zijn dood dan ook het belangrijkste onderwerp van zijn werk, of dat nu om vrije fotografie of werk in opdracht ging.

Oorthuys had een scherp oog voor zijn omgeving. Zijn foto’s moesten het niet hebben van het kiezen van de juiste uitsnede in de donkere kamer. Veel van zijn foto’s zijn nauwkeurig binnen het vierkante matglas van zijn Rolleiflex-camera vastgelegd, en hebben dus ook die vorm.

 

blooming

Cas Oorthuys was bevriend met Oscar Guermonprez, die van 1945 tot 1977 directeur was van de organisatie die toen nog ‘Volkshogeschool’ heette. In de jaren ’64 tot en met ‘69 kwam hij met enige regelmaat op bezoek. Ook toen fotografeerde hij mensen. Gezien zijn achtergrond was zijn belangstelling voor de activiteiten van de Volkshogeschool ook begrijpelijk: de cursussen waren er immers op gericht om de ‘gewone mens’ zich te laten ontwikkelen.

 

De  nu in ’t Oude Hof getoonde foto’s zijn zogenaamde ‘vintage prints’. Ze zijn waarschijnlijk door Oorthuys zelf afgedrukt en afkomstig uit de fotocollectie van blooming. Ze worden getoond in het kader van het 60-jarig jubileum van de organisatie. De foto’s geven een thematisch beeld van de geschiedenis. blooming heeft er daarbij voor gekozen niet te werken met verklarende bijschriften: het gaat om de kracht van de foto’s op zich.

 

Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam beheert het foto- en negatievenarchief van Cas Oorthuys. Hierin bevinden zich onder andere de negatieven van nog 240 andere foto’s die bij de voormalige Volkshogeschool gemaakt zijn. In overleg met het Fotomuseum en de erven Oorthuys zal hier een selectie uit worden gemaakt, die vervolgens wordt afgedrukt en deel uit gaat maken van de permanente collectie van blooming. Deze is vanaf 2006 te zien.

 

Herkent u zichzelf op één van deze foto’s? Laat het ons weten en vertel ons uw verhaal!

E-mail: nuberg@blooming-groep.com